TỌA ĐÀM KHOA HỌC VỀ VĂN HÓA GIA ĐÌNH VIỆT NAM
MỞ RA NHIỀU GÓC NHÌN VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC, GÌN GIỮ CỘI NGUỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC
*****
Sáng ngày 28/6/2026, tại Cung Văn hóa Lao động TP. Hồ Chí Minh, Viện Lịch Sử Dòng Họ đã tổ chức tọa đàm khoa học và sinh hoạt chuyên đề Văn Hóa Gia Đình Việt Nam với chủ đề:
"Giáo dục Gia đình – Nhà trường – Xã hội với phát huy thuần phong mỹ tục góp phần xây dựng con người Việt Nam."
Chương trình kết hợp với Lễ vinh danh "Nhà Gia Phả Học" đợt IV và Sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2026. Quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, đại diện các dòng họ, câu lạc bộ gia phả cùng đông đảo doanh nhân và những người tâm huyết với công tác bảo tồn văn hóa truyền thống.
Tham dự chương trình có:
TS. Hoàng Văn Lễ - Viện Trưởng Viện Lịch Sử Dòng Họ;
PGS. TS Võ Văn Lộc - Phó Viện Trưởng Viện Lịch Sử Dòng Họ;
PGS. TS Hà Minh Hồng - Chủ Tịch Hội Đồng Khoa Học Viện Lịch Sử Dòng Họ;
PGS. TS Huỳnh Quốc Thắng – Trường ĐHKH & NV, ĐHQG-HCM, Thành Viên Hội Đồng Khoa Học Viện Lịch Sử Dòng Họ;
TS. Phạm Chánh Trực – nguyên Phó Bí Thư Thành Ủy TP. Hồ Chí Minh, nguyên Bí Thư Thành Đoàn;
TS. Đại Võ sư Hồ Tường – Trưởng Môn Phái Lâm Sơn Đạo;
Thạc Sĩ Viện Phó Viện Lịch Sử Dòng Họ Nguyễn Châu Linh;
Thạc Sĩ Nguyễn Thu Hương GV Trường ĐHKH & NV;
Thạc Sĩ Trần Quốc Tuấn – Phó Chủ Tịch Ban Chấp Hành Họ Trần Việt Nam, Chủ Tịch Câu Lạc Bộ Doanh Nhân Họ Trần;
Cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên, nhà báo, đại diện các tổ chức xã hội, các chi hội gia phả, câu lạc bộ gia phả và đại diện nhiều dòng họ trên cả nước.
Phát biểu khai mạc, lãnh đạo Viện Lịch sử Dòng họ khẳng định gia đình là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách con người, là nơi nuôi dưỡng đạo đức, truyền thống văn hóa và tinh thần yêu nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự biến đổi của xã hội hiện đại, việc tăng cường sự gắn kết giữa gia đình – nhà trường – xã hội được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng thế hệ công dân vừa có tri thức, vừa có đạo đức và trách nhiệm với cộng đồng.
Trong phần tọa đàm, các học giả tập trung trao đổi nhiều nội dung thiết thực như:
• Giáo dục nhân cách từ gia đình.
• Vai trò của gia phả và lịch sử dòng họ trong giáo dục truyền thống.
• Xây dựng văn hóa ứng xử trong gia đình.
• Phát huy thuần phong mỹ tục.
• Gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
• Gắn kết gia đình, dòng họ và cộng đồng trong thời đại mới.
Đáng chú ý, tại chương trình, Nhà nghiên cứu – Thiết kế – Nghệ nhân Hà Văn Lợi, Phó Chủ tịch Hội đồng Họ Hà Việt Nam, Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Họ Hà phía Nam đã giới thiệu định hướng nghiên cứu về Hệ Giá Trị Đạo Lý Cửu Đỉnh – Thập Toàn.
Theo phần phát biểu, hệ giá trị này được xây dựng trên cơ sở kế thừa những giá trị đạo lý truyền thống của dân tộc Việt Nam, hệ thống hóa thành hai nhóm nền tảng:
• Đạo lý của cá nhân: Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín.
• Đạo lý của gia đình và xã hội: Trung – Hiếu – Trí – Dũng – Liêm.
Mô hình được diễn giải theo cấu trúc "9 + 1", trong đó chín phẩm chất đạo đức hướng về một trục trung tâm là Cội nguồn – Dòng họ – Tổ tiên – Dân tộc – Tổ quốc, nhằm nhấn mạnh mối liên hệ giữa sự hoàn thiện nhân cách với ý thức gìn giữ cội nguồn văn hóa.
Nếu tiếp tục được nghiên cứu và đồng hành, hệ giá trị này có thể mang lại những giá trị gì?
Nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng, việc nghiên cứu các hệ giá trị đạo đức truyền thống là hướng đi cần thiết trong bối cảnh giáo dục hiện nay. Nếu Hệ Giá Trị Đạo Lý Cửu Đỉnh – Thập Toàn tiếp tục được các nhà khoa học nghiên cứu, phản biện học thuật, hoàn thiện cơ sở lý luận và đánh giá khả năng ứng dụng, thì có thể mở ra một số hướng đóng góp như:
• Đối với nhà trường: bổ sung thêm nguồn tham khảo phục vụ giáo dục đạo đức, giáo dục truyền thống, kỹ năng sống và ý thức công dân.
• Đối với gia đình: tạo thêm một khung tham chiếu để cha mẹ giáo dục con cháu về nhân cách, lòng hiếu thảo và trách nhiệm với cộng đồng.
• Đối với dòng họ: góp phần củng cố tinh thần hướng về tổ tiên, tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ và khuyến khích gìn giữ gia phả, lịch sử dòng họ.
• Đối với cộng đồng: lan tỏa các giá trị nhân văn như lòng nhân ái, trung thực, trách nhiệm, tinh thần phụng sự và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa.
• Đối với doanh nghiệp và các tổ chức xã hội: có thể trở thành nguồn tham khảo trong việc xây dựng văn hóa tổ chức dựa trên các giá trị đạo đức và trách nhiệm xã hội.
• Đối với quá trình hội nhập: góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời khẳng định rằng hội nhập quốc tế vẫn có thể đi cùng với việc gìn giữ cội nguồn dân tộc.
Những lợi ích trên là các khả năng ứng dụng cần được tiếp tục nghiên cứu, trao đổi và đánh giá trong thực tiễn trước khi triển khai rộng rãi.
Chung tay xây dựng nền tảng văn hóa cho thế hệ tương lai.
Tọa đàm khép lại trong tinh thần thống nhất rằng việc xây dựng con người Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà còn cần sự đồng hành của gia đình, dòng họ, nhà trường, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và giới nghiên cứu.
Trong bối cảnh đất nước đang phát triển và hội nhập sâu rộng, những diễn đàn khoa học như thế này góp phần khơi mở nhiều sáng kiến nhằm bảo tồn các giá trị truyền thống, đồng thời tìm kiếm những mô hình phù hợp để giáo dục đạo đức và bồi dưỡng nhân cách cho thế hệ trẻ.
Nếu tiếp tục nhận được sự quan tâm, phản biện và đồng hành của các nhà khoa học, các cơ sở giáo dục và các tổ chức xã hội, những mô hình giá trị văn hóa được xây dựng trên nền tảng truyền thống Việt Nam có thể đóng góp tích cực vào việc hình thành con người có tri thức, đạo đức, bản lĩnh và trách nhiệm, góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc, dòng họ đoàn kết, cộng đồng văn minh và một nền văn hóa Việt Nam phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Ban Truyền Thông CLB Doanh Nhân Họ Hà Phía Nam